Ontmoetingen met jongeren

Uiteraard spreek je veel jongeren tijdens onderzoek op het gebied van lokaal jeugdbeleid. Dat gebeurt op allerlei manieren.
Belangrijke contactmomenten zijn interviewgesprekken waarin je als onderzoeker ervaringen van jongeren op een bepaald gebied nagaat en hun achtergronden uitpluist. Meestal vinden deze interviews overdag plaats bij voorzieningen als jongerencentra of scholen, maar het kan ook zijn dat je jongeren bij nacht en ontij opzoekt op hangplekken als pleinen, winkelcentra en sportaccommodaties. Dat is zeker spannend, maar de beloning van een goed gesprek blijft zelden uit. Als je jonge mensen serieus neemt, hebben ze veel te melden.
We communiceren ook met jongeren in de vorm van participerende observatie. Als onderzoeker ben je aanwezig tijdens een activiteit voor jongeren in bijvoorbeeld een jongerencentrum of school. Je probeert waar te nemen wat er gebeurt, hoe jongeren reageren en hoe ze met elkaar omgaan.
Wat ook gebeurt, is dat je tussen de bedrijven door min of meer toevallig met een individuele jongere of een groep jongeren in gesprek komt. Je staat bij de ingang van een gebouw te wachten tot de deur open gaat, je zit in het publiek te kijken naar een potje panna-voetbal, je komt iemand die je net hebt geïnterviewd een dag later weer tegen en maakt een babbel. Bijna altijd raak. Met een beetje aandacht kun je over alles aan de praat raken. Het zijn net mensen.
 

Jeugd in beeld

Op jaarbasis praten wij als onderzoekers met een paar honderd jongeren uit meerdere plaatsen in Nederland. Vaak gaat het om jonge mensen in de leeftijd van 14 tot ruim 20 jaar. Over het algemeen zijn het wat wij noemen buurtjongeren. Jongeren die wonen in kansarme wijken of streken waar hun leven zich voor een groot deel voltrekt. Het zijn beslist geen domme, passieve, lastige of agressieve criminele jongeren, waar veel Nederlanders aan denken als het gaat om risicojeugd. Natuurlijk kom je die ook tegen, zoals in alle milieus.
Als je je openstelt voor het unieke persoonlijke verhaal van jongeren, kom je veel te weten en plezierig is dan ook dat het verteld wordt met de nodige humor, diepgang maar ook relativeringsvermogen. Vaak zijn het jongeren die in wezen wel weten waar het om draait in het leven, daar ook over nadenken maar door gebrek aan steun uit hun directe omgeving en connecties daarbuiten geen vorm kunnen geven aan hun toekomst.
 
Een zakelijk rapport of vakpublicatie heeft zo zijn beperkingen. Daarom proberen we de jongeren waar het over gaat ook op een andere manier onder de aandacht te brengen. Soms kom je in de literatuur of krant wel een tekst tegen waar dat goed is gelukt. Een voorbeeld is de novelle 'Het Honk' van Anna Adoswa uit het boek Vergadering in een brandend huis (Atlas, 1997). Dit is een verhaal over een jongerencentrum waarin de spannende werkelijkheid van het beroep van jongerenwerker invoelbaar is beschreven. Daar zijn meer voorbeelden van te noemen. Wie zich geroepen voelt ons hierover te tippen of zelf iets te schrijven, is van harte welkom. We geven een voorzet met een aantal impressies van recente ontmoetingen met jongeren (hun namen zijn fictief).